Matka generalna Kazimiera Gołębiowska CSS, witając kard. Grzegorza Rysia na sympozjum, podziękowała mu nie tylko za jego dzisiejszą obecność, ale także za bliskość, którą okazuje Zgromadzeniu Sióstr Kanoniczek Ducha Świętego de Saxia od wielu lat – wcześniej jako biskup pomocniczy w Krakowie, a teraz jako metropolita.

Kardynał wysłuchał wykładu „Biskup krakowski Iwo Odrowąż i zakony” wygłoszonego przez ks. Tomasza Szurka, którego nazwał „swoim dzieckiem”, bo jako arcybiskup łódzki skierował go na studia mediewistyczne do Krakowa.

Metropolita krakowski wyraził nadzieję, że Międzynarodowe sympozjum naukowe poświęcone historii, duchowości i dziedzictwu Zakonu Ducha Świętego będzie miało zasięg i znaczenie większe niż tylko dla sióstr duchaczek i braci duchaków. Wyjaśnił, że czas, przez który dzisiaj przechodzi Kościół, jest bardzo podobny do tamtego z przełomu XII i XIII wieku. – Pierwszym słowem, które opisuje to podobieństwo jest słowo „kryzys” – dzisiaj odmieniane przez wszystkie przypadki w odniesieniu do Kościoła, nie bez powodu – mówił kardynał zaznaczając, że ten średniowieczny kryzys był głębszy i bardziej dramatyczny, co z kolei niesie nadzieję, że i ze współczesnego kryzysu Pan Bóg wyprowadzi Kościół. Przypomniał, że syntezą tamtego dramatu jest obraz św. Franciszka, który podtrzymuje Bazylikę Laterańską, żeby nie obróciła się w kupę gruzu.

Kard. Ryś zauważył, że na kryzys przyszła wówczas odpowiedź dzięki papieżowi Innocentemu III, który zwołał najważniejszy pastoralny sobór w dziejach średniowiecza – Sobór Laterański IV. Trzy istotne filary reformy pastoralnej dotyczyły kaznodziejstwa, Eucharystii i sakramentu pokuty. Metropolita krakowski podkreślił, że najlepszy program pastoralny nie wystarczy, bo żeby reforma się udała, trzeba znaleźć ludzi do realizacji tych założeń. – Nie wystarczy, że masz program, musisz mieć ludzi. I dominikanie, i franciszkanie, i duchacy byli ludźmi, którzy mogli ponieść ten program i go wypełnić. Jeśli za programem reformy, za programem pastoralnym nie staną ludzie, to ten program zostaje bardzo piękną, spisaną książką, którą się odkłada na półkę i nic się nie wydarzy – mówił kardynał.

Metropolita krakowski nazwał duchaków „najpiękniejszym owocem humanizmu XII wieku”. Przypomniał, że najważniejszym pytaniem XII w. było „Cur Deus homo?” – „Dlaczego Bóg stał się człowiekiem?”. Także reforma papieża Innocentego III zmierzała do tego, żeby w sakramentach pokuty i Eucharystii czy przepowiadaniu dotrzeć do człowieka. – A duchacy docierają do tej godności człowieka, która dla wielu jest w ogóle zakryta. Żeby zobaczyć człowieka w dzieciach topionych w Tybrze, to trzeba mieć wrażliwość na tego, który jest najmniejszy. (…) Wszyscy ci ludzie, którzy byli ważni dla duchaków, to byli ludzie w społeczeństwie najsłabsi, najmniejsi. I to jest punkt dojścia humanizmu XII-wiecznego – mówił kard. Grzegorz Ryś.

Zaznaczył, że na współczesny kryzys też już jest odpowiedź programowa. Programem reformy Kościoła, który zrodził się pod wpływem Ducha Świętego, metropolita nazwał ostatni synod biskupów o synodalnym Kościele. – Mamy kryzys, mamy program, bardzo potrzebujemy ludzi. I bardzo bym tego pragnął i bardzo bym życzył, zwłaszcza obecnym tutaj przedstawicielom zakonów różnych, żeby zakony były pierwszymi wspólnotami w tej reformie, która jest Kościołowi żywotnie potrzebna. Mam nadzieję, niezależnie od tego, co się będzie działo w Kościele powszechnym, że w krakowskim Kościele to się na pewno wydarzy – podsumował.